Najnowsza propozycja Komisji Europejskiej dotycząca Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) wywołała falę krytyki w środowisku rolniczym. Zgodnie z oceną organizacji Farm Europe, planowana reforma pod przewodnictwem Ursuli von der Leyen może osłabić fundamenty WPR, renacjonalizować politykę rolną i przesunąć jej priorytety z celów gospodarczych na środowiskowe, kosztem bezpieczeństwa żywnościowego.
Najważniejsze założenia kontrowersyjnej propozycji
Cięcia w budżecie WPR
Według Farm Europe, propozycja zakłada prawie 20% redukcję budżetu WPR. Szacuje się, że do utrzymania obecnego poziomu finansowania potrzeba 482,5 mld euro, tymczasem Komisja proponuje 300 mld euro. Oznacza to, że rolnicy mogą stać się największymi przegranymi nowej perspektywy finansowej.
Integracja WPR z jednolitym funduszem
Nowe ramy zakładają połączenie WPR z jednolitym funduszem UE. Oznacza to wprowadzenie 32 wskaźników środowiskowych i społecznych jako głównych kryteriów oceny, co — zdaniem krytyków — marginalizuje wymiar gospodarczy polityki rolnej.
Podejście „à la carte”
Propozycja pozostawia państwom członkowskim dużą swobodę w kształtowaniu narzędzi WPR, co może prowadzić do renacjonalizacji polityki i osłabienia wspólnego rynku.
Argumenty krytyków reformy
Priorytet środowiskowy kosztem gospodarki
Farm Europe podkreśla, że nadrzędne traktowanie celów klimatycznych i środowiskowych (art. 4 projektu) może zagrozić równym warunkom konkurencji i osłabić bezpieczeństwo żywnościowe UE.
Degresywność i limity wsparcia oderwane od realiów
Parametry dotyczące redukcji dopłat dla większych gospodarstw (degresywność) i limity wsparcia — według organizacji — nie odzwierciedlają faktycznej struktury europejskiego rolnictwa.
Ryzyko wewnętrznej konkurencji
Brak wspólnych parametrów dla płatności związanych z produkcją może prowadzić do zakłóceń rynkowych i konkurowania rolników między krajami.
Potencjalne pozytywne elementy propozycji
Choć ton wypowiedzi Farm Europe jest zdecydowanie krytyczny, wskazuje ona również kilka pozytywnych aspektów:
- Podwojenie rezerwy kryzysowej do 6,3 mld euro, co może wzmocnić narzędzia reagowania na kryzysy w rolnictwie.
- Odnawianie płatności związanych z produkcją, co potwierdza znaczenie rolnictwa towarowego.
- Wzmocnienie polityki zarządzania ryzykiem w państwach członkowskich.
- Zmiana podejścia do hodowli zwierząt — m.in. pełne wykorzystanie trwałych użytków zielonych i ochrona oznaczeń mięsnych.
Wpływ na rolników i rynki rolne
Renacjonalizacja i zróżnicowane wsparcie
Przeniesienie większej części decyzji na poziom krajowy może skutkować brakiem spójności w polityce rolnej UE i utratą przewagi jednolitego rynku.
Marginalizacja wymiaru gospodarczego
Zdaniem krytyków, reforma osłabia filar ekonomiczny WPR, który od dekad zapewniał stabilność dochodów rolników, a także konkurencyjność europejskich produktów rolnych na świecie.
Co dalej?
Farm Europe apeluje do państw członkowskich i Parlamentu Europejskiego o odrzucenie lub modyfikację propozycji, aby zachować równowagę między celami środowiskowymi, społecznymi i gospodarczymi. Wskazuje również na potrzebę szerokiej debaty nad przyszłością WPR, której — zdaniem organizacji — Komisja Europejska unika.
Zobacz także: Polmlek wkracza w erę „superfood factory”: innowacyjna linia do pozyskiwania laktoferyny
 wywołała falę krytyki w środowisku rolniczym.){kind=link}