Podlaska Izba Rolnicza wystosowała dramatyczny apel do ministra rolnictwa w sprawie ceny interwencyjnej mleka w proszku, która od 17 lat pozostaje na niezmienionym poziomie 169,80 EUR za 100 kg. W tym czasie koszty produkcji wzrosły kilkukrotnie.
Absurd ekonomiczny – liczby mówią wszystko
Cena interwencyjna 169,80 EUR za 100 kg mleka w proszku została ustalona w 2008 roku i od tego czasu nie uległa zmianie. To ekonomiczny absurd, który ignoruje fundamentalne zmiany w kosztach produkcji. W ciągu tych 17 lat ceny pasz wzrosły o ponad 200%, energia podrożała o 300%, a minimalne wynagrodzenie wzrosło z 1126 zł do 4300 zł – prawie czterokrotnie.
Przy obecnych kosztach produkcji, cena interwencyjna pokrywa zaledwie 60% rzeczywistych nakładów. Oznacza to, że mechanizm, który miał chronić producentów przed kryzysem, stał się fikcją. W praktyce, gdy ceny rynkowe spadają do poziomu interwencyjnego, producenci i tak ponoszą straty, co prowadzi do zadłużania gospodarstw i ich likwidacji.
Konsekwencje dla polskiego mleczarstwa
Brak aktualizacji ceny interwencyjnej ma dramatyczne konsekwencje dla stabilności całego sektora mleczarskiego. Producenci nie mają realnego zabezpieczenia przed kryzysami rynkowymi, co zwiększa ryzyko inwestycyjne i zniechęca do rozwoju gospodarstw. Młodzi rolnicy rezygnują z przejmowania gospodarstw mlecznych, widząc brak perspektyw.
W ostatnich latach, podczas okresowych spadków cen mleka, wiele gospodarstw musiało sprzedawać mleko poniżej kosztów produkcji. Brak skutecznej interwencji państwa doprowadził do redukcji pogłowia krów mlecznych o ponad 15% w ciągu ostatniej dekady. Jeśli trend się utrzyma, Polska może stracić pozycję jednego z liderów produkcji mleka w UE.
Porównanie z innymi krajami UE
Polska sytuacja jest wyjątkowa w skali UE. Większość krajów członkowskich lobbowała za podwyższeniem cen interwencyjnych lub wprowadzeniem dodatkowych mechanizmów wsparcia. Francja wprowadziła system dopłat kryzysowych, Niemcy subsydiują modernizację gospodarstw mlecznych, a Holandia wspiera programy zarządzania ryzykiem.
Tymczasem polski rząd przez lata ignorował apele producentów mleka. Efekt? Podczas gdy w Niemczech średnia wielkość stada to 70 krów, w Polsce wciąż dominują gospodarstwa z 10-15 krowami, które nie mają szans na konkurowanie w warunkach rynkowych bez odpowiedniego wsparcia.
Postulaty środowiska i możliwe rozwiązania
Podlaska Izba Rolnicza postuluje natychmiastowe podniesienie ceny interwencyjnej do poziomu minimum 250 EUR za 100 kg, co odpowiadałoby rzeczywistym kosztom produkcji. Dodatkowo, konieczne jest wprowadzenie mechanizmu automatycznej waloryzacji, uwzględniającego inflację i wzrost kosztów podstawowych środków produkcji.
Eksperci wskazują także na potrzebę kompleksowej reformy systemu wsparcia mleczarstwa. Oprócz ceny interwencyjnej, potrzebne są programy wsparcia dla małych gospodarstw, dotacje na modernizację, preferencyjne kredyty oraz system ubezpieczeń dochodów. Bez tych działań, polskie mleczarstwo czeka dramatyczny kryzys, który może doprowadzić do uzależnienia kraju od importu produktów mlecznych.
Zobacz także: Szok cenowy: Masło droższe o 17% – będzie jeszcze gorzej
